De dieren in Australië

Kangoeroes en de kleinere wallabies zijn buideldieren met sterke achterpoten waarmee ze grote sprongen kunnen maken. Het zijn over het algemeen grazers. De grootste soort is de rode reuzenkangoeroe waarvan het mannetje 80 kg kan wegen en 1,40 m groot is. En dat terwijl een pasgeboren kangoeroe (een ‘joey’) slechts 2 cm groot is…

Volgens een wijdverspreide mythe komt het woord kangoeroe van ‘kagoroo’ wat in de oorspronkelijke taal ik versta je niet zou betekenen. Volgens de legende waren luitenant James Cook en de natuurkundige Sir Joseph Banks de streek aan het verkennen toen ze het dier zagen. Ze vroegen aan een inboorling wat de naam was van het dier. Die antwoordde: kagoroo. Zo zou de Engelse naam ‘kangaroo’ voor het dier zijn geboren.

Hoewel de koala een buideldier is is het zeker geen beerachtige. “Koala” komt uit het Dharuk, een uitgestorven aboriginaltaal die rond Sydney werd gesproken. Het zou zoiets betekenen als “drinkt niet”, verwijzend naar het feit dat de koala zelden drinkt. Koala’s eten eigenlijk alleen eucalyptusbladeren (en dan nog alleen bepaalde soorten). De bladeren zijn vezelrijk en bevatten een gif dat voor vrijwel alle andere dieren gevaarlijk is. Ze slapen zo’n 20 uur per dag omdat hun voedsel zeer langzaam verteert. Omdat hun voedselbron niet overal in Australië  voorkomt, leven koala’s alleen in het oosten en zuiden van het land.

Ook een buideldier, maar wel een heel vraatzuchtig vleesetende soort: de Tasmanian Devil. Vroeger kwam dit dier in heel Australië  voor, maar op het vasteland is het zo’n 3.000 jaar geleden al uitgestorven. Het komt nu alleen nog op Tasmanië voor. Al zijn er wel succesvolle fokprogramma’s om het dier ook op het vasteland weer te introduceren. Helaas neemt de populatie sterk in omvang af, met name door een besmettelijke vorm van kanker die een tumor op de snoet vormt. Een besmet dier sterft binnen 5 tot 6 maanden na besmetting. En hoewel een Tasmaanse duivel per keer zo’n 20-30 jongen werpt, overleeft er daar maar 1 van. Dat helpt allemaal niet erg mee voor de populatie…

De quokka is een klein buideldier dat vooral voorkomt op Rottnest Island bij Perth. Ze staan bekend om hun vriendelijke uitstraling: het lijkt vaak alsof ze glimlachen. Daardoor zijn ze erg populair en veel bezoekers hopen dan ook op een leuke foto met een quokka. Dat kan soms ook, omdat ze best nieuwsgierig kunnen zijn, maar het blijven wilde dieren. Je mag ze daarom niet voeren of aanraken. Ze zijn niet gevaarlijk en zijn vooral actief in de avond en nacht.

De indrukwekkende kasuaris leeft in het tropische noordoosten van Queensland, vooral in regenwoudgebieden rond Mission Beach en de Cassowary Coast. Deze grote, loopvogel ziet er bijzonder uit en is zeldzaam om te spotten. Een kasuaris kan gevaarlijk zijn als hij zich bedreigd voelt, dus houd altijd afstand en voer hem nooit. In de praktijk geldt vooral: heb je het geluk er een te zien, kijk dan vooral rustig van een afstandje.

In de zee rond Australië leven veel mooie dieren, van kleurrijke vissen en schildpadden tot dolfijnen en walvissen. Er zijn ook dieren waar je liever wat afstand van houdt, zoals haaien, kwallen, steenvis en de blue-ringed octopus. Dat klinkt spannender dan het meestal is: haaienincidenten zijn zeldzaam, en op bewaakte stranden met rood-gele vlaggen zwem je het veiligst. In tropische gebieden wordt bovendien duidelijk gewaarschuwd voor gevaarlijke kwallen en krokodillen. Wie let op borden, alleen zwemt op veilige plekken en dieren niet aanraakt, hoeft zich tijdens een camperreis meestal weinig zorgen te maken.

De platypus is misschien wel een van de vreemdste dieren ter wereld. Het dier lijkt op een kruising tussen een eend, een bever en een otter, met een platte snavel en een brede staart. Toch is het een zoogdier – en nog bijzonderder: het legt eieren. De naam “platypus” komt uit het Grieks en betekent letterlijk “platte voet”.

Platypussen leven alleen in het oosten van Australië en op Tasmanië, waar ze voorkomen in rustige rivieren en beekjes. Overdag zie je ze zelden, maar in de vroege ochtend of tegen zonsondergang heb je de meeste kans.

Hoewel de platypus er vriendelijk uitziet, kan het mannetje zich verdedigen met een giftige stekel aan zijn achterpoot. Voor mensen is dit niet levensgevaarlijk, maar wel erg pijnlijk. Het beste wat je kunt doen is afstand houden en het dier rustig observeren – aanraken is sowieso geen goed idee.

De mierenegel lijkt op een egel, maar is eigenlijk familie van de platypus. Net als dat dier hoort hij bij de weinige zoogdieren die eieren leggen. De mierenegel heeft een stekelig lijf, een lange snuit en een kleverige tong waarmee hij mieren en termieten uit de grond haalt.

Je kunt mierenegels bijna overal in Australië tegenkomen: in bossen, graslanden en zelfs langs de weg. Ze bewegen langzaam en trekken zich weinig aan van mensen.

Gevaarlijk zijn ze niet. Als ze zich bedreigd voelen, rollen ze zich op tot een stekelige bal of graven ze zich half in. Het enige wat je hoeft te doen is ze met rust laten en van een afstandje kijken.

De dingo is een verwilderde hondensoort die waarschijnlijk zo’n 5.000 jaar geleden door mensen is meegenomen naar Australië en daarna weer is verwilderd. Ze lijken sterk op wolven, maar zijn wel kleiner. Dingo’s zijn geen huisdieren maar een wilde soort, waarbij sterk geadviseerd wordt de dieren met rust te laten en niet te voeren. Op K’Gari (voorheen Fraser Island) aan de Oostkust leeft een (kleine) populatie dingo’s, waarvan wetenschappers geloven dat zich een nieuwe soort ontwikkeld heeft. Maar ook in andere delen van Australië kun je ze in het wild tegenkomen.

Krokodillen komen vooral voor in Noord-Australië, zoals in de Top End rond Darwin, Kakadu en andere gebieden met rivieren, wetlands, billabongs en kustwateren. De zoutwaterkrokodil is wél gevaarlijk en daar moet je echt rekening mee houden. Gelukkig staan in deze regio’s duidelijke waarschuwingsborden en geldt: zwem alleen waar dat expliciet veilig is aangegeven. Tijdens een gewone camperreis zie je een krokodil meestal op veilige afstand, bijvoorbeeld tijdens een boottocht of vanaf een uitkijkpunt.

De eastern brown snake is een van de slangen die in Australië het vaakst wordt gezien. Hij komt in grote delen van het oosten en zuidoosten van Australië voor, vaak in graslanden, bosranden en landbouwgebieden. Deze slang is giftig, maar zal mensen meestal liever vermijden dan opzoeken. Zie je er toch een (of een andere slang), dan geldt vooral: rustig blijven, afstand houden en het dier de ruimte geven om weg te gaan.

De meeste soorten slangen (en spinnen) zijn ongevaarlijk, maar er zijn ook gevaarlijke soorten. Hoewel in Australië per jaar meer mensen door paarden worden gedood dan door slangen of spinnen.

Australië staat bekend om zijn spinnen, maar de meeste soorten zijn ongevaarlijk en laten mensen met rust. Toch zijn er een paar soorten waar je voorzichtig mee moet zijn, zoals de redback en de funnel-web spin. Deze spinnen leven vaak op beschutte plekken: onder tuinmeubels, in schuurtjes of in vochtige bosgebieden, vooral rondom Sydney.

Hoewel een beet pijnlijk kan zijn, zijn ernstige gevolgen zeldzaam door goede medische zorg. Met een paar simpele voorzorgsmaatregelen voorkom je problemen: controleer schoenen en kleding die buiten hebben gestaan, steek niet zomaar je hand in donkere hoekjes en laat spinnen met rust. Mocht je toch gebeten worden, zoek dan altijd medische hulp.

We willen de talloze zeer kleurrijke en prachtige vogels en idem zo mooie vissen en vele zeezoogdieren zeker niet te kort doen. En we noemen hier tenslotte ook nog de groep reptielen, amfibieën en insecten. Zo zijn er ook veel kikkers, schildpadden en vele hagedissoorten. Kortom, in Australië vind je een rijke fauna en flora.